Yurak qon-tomir sistemasining anatomiyasi: yurakning innervatsiyasi.

65 yoshli erkak bemor umumiy holsizlik, tez charchash va ba’zan bosh aylanishi shikoyatlari bilan murojaat qildi. Bemor so‘nggi 6 oy davomida jismoniy faollik vaqtida tez charchash, ba’zan ko‘z oldi qorong‘ilashishi va yurak urishining sekinlashishini sezgan. Hushdan ketish holatlari kuzatilmagan. Anamnezida arterial gipertoniya 18 yil davomida mavjud, muntazam ravishda beta-blokator (bisoprolol 5 mg/kun) qabul qiladi. Chekish staji 20 pack-year, hozirda chekishni tashlagan. Oila anamnezida yurak kasalliklari mavjud emas.

Fizikal tekshiruvda umumiy holati qoniqarli. Arterial bosim 138/84 mmHg. Yurak urish tezligi 52 zarba/min, ritmik. Killip klass I. Auskultatsiyada yurak tonlari aniq, patologik shovqin aniqlanmadi. Periferik shishlar yo‘q.

Laborator tekshiruvlarda hs-Troponin I 5 ng/L (normal diapazonda), kreatinin 96 µmol/L, eGFR 72 ml/min/1,73 m². Elektrolitlar normal diapazonda: kaliy 4,3 mmol/L, natriy 139 mmol/L. TSH 2,1 mIU/L (normal).

12 uzatmali elektrokardiografiyada sinus ritm qayd etildi, yurak urish tezligi 50 zarba/min. PQ interval 0,16 soniya, QRS davomiyligi 0,08 soniya. ST segment izoliniyada joylashgan, T tishchalar ijobiy. O‘tkazuvchanlik buzilishlari aniqlanmadi.

Holter EKG monitoringida o‘rtacha yurak urish tezligi 54 zarba/min, minimal 42 zarba/min kechasi qayd etildi. Sinus tugunining funksiyasi saqlangan, pauzalar aniqlanmadi.

Shunday qilib, bemorda sinus bradikardiya qayd etilgan bo‘lib, bu holat yurakning vegetativ innervatsiyasi, xususan parasimpatik (nervus vagus) ta’sirining ortishi yoki beta-blokator terapiyasi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Klinik jihatdan bu holat simptomatik sinus bradikardiya sifatida baholanishi mumkin.

Muhokama uchun savollar:

1. Yurakning simpatik va parasimpatik innervatsiyasi yurak urish tezligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
2. Nervus vagus stimulyatsiyasi sinus tuguniga qanday ta’sir qiladi?
3. Sinus tugunining anatomik joylashuvi qayerda?
4. Beta-blokatorlar yurakning qaysi retseptorlariga ta’sir qiladi?
5. Ushbu bemorda bradikardiyaning asosiy sababi nima bo‘lishi mumkin?
6. Beta-blokator dozasini qayta ko‘rib chiqish zarurmi?