OIV bilan yashovchi ayollardan tug‘ilgan chaqaloqlarda profilaktika

  • Asosiy
  • Muhokamalar
  • OIV bilan yashovchi ayollardan tug‘ilgan chaqaloqlarda profilaktika

BATAFSIL KLINIK HOLAT

Dastlabki holat (tug‘ruqxona)

Yangi tug‘ilgan bola, yoshi: 3 soatlik hayot.

Onaning antenatal tarixi

  • OIV infeksiyasi homiladorlikning 30 xaftaligida aniqlandi
  • RQT kech boshlandi
  • RQT davomiyligi-4 haftadan kam
  • Tug‘ishdan oldin virus yuklamasining miqdori -noma’lum
  • tabiiy tug‘ilish
  • emizish rejalashtirilgan

Go‘dakning umumiyahvoli

  • homiladorlik davri 39 hafta
  • og‘irligi 3100 g
  • Apgar 8/9
  • mustaqil nafas olish
  • klinik jihatdan barqaror

Asosiy klinik g‘oya

Bola OIVbilan kasallangan deb hisoblanmaydi (OIV holati hali aniqlanmagan).

 

OIVning onadan bolaga yuqish xavfini baholash

 Yuqish xavfi yuqori, agar:

  • ona 4 haftadan kam vaqt davomida RQT oldi
  • virus yuklamasini ko‘rsatkichlari juda yuqori yoki noma’lum
  • OIV tashxisi kech qo‘yildi

Chaqaloqlarda RQTva profilaktikasi

Umumiy tamoyillar:

  • Retrovirusga qarshi dori vositalari bilan profilaktika chaqaloq hayotining dastlabki 4 soatida boshlanadi
  • OIV bilan kasallangan barcha bolalar tug‘ruqdan keyingi profilaktikani AZT+NVP preparatlar bilan olishi talab qiladi
  • OIV yuqtirish xavfi yuqori bo‘lgan chaqaloqlarda kuchli sxema tavsiya etiladi.  (AZT+3TC+ NVP)

 ARV dorilarining sirop shakllari ishlatiladi

JSST amaliyoti bo‘yicha ko‘rsatmalar suyuq shakllarni neonatal profilaktika standarti deb hisoblaydi.

Asosiy dorilar:

Nevirapin (NVP) siropi- yeng keng tarqalgan profilaktika dori hisoblanadi

  • kundalik tayinlanadi
  • tug‘ilgandan beri ishlatiladi
  • davomiyligi-kamida 4 hafta

 Zidovudin (AZT) siropi

  • kundalik tayinlangan
  • tug‘ilgandan beri ishlatiladi
  • davomiyligi-kamida 4 hafta

Lamivudin (3TC) siropi

  • kundalik tayinlangan
  • tug‘ilgandan beri ishlatiladi
  • davomiyligi-kamida 4 hafta

Jadval: Profilaktikadan davolanishga o‘tkazilganda (RQT)

Klinik vaziyat

Bolaning holati

Taktikasi

Nima tayinlanadi

OIV+ onadan tug‘ilish, bolaning tashxisi o‘rnatilmagan

OIV bilan kasallangan

profilaktika

tug‘ruqdan keyingi profilaktika (AZT+NVP yoki kuchaytirilgan sxema)

Yuqish xavfi yuqori (onaga RQT kech tayinlangan, virus yuklamasi ko‘rsatkichlari juda yuqori)

OIV bilan kasallangan

Kuchaytirilgan profilaktika

Uchta retrovirus dori vositasi bilan profilaktika (3TC+AZT+NVP) rejimi 4 hafta

 PZR0 salbiy (erta sinov)

infeksiya tasdiqlanmagan

monitoringni davom etish

Uchta retrovirus dori vositasi bilan profilaktika (3TC+AZT+NVP) rejimi 4 hafta

PZR1-ijobiy (birinchi sinov)

OIVga shubha

RQT boshlash

RQT +PZR1ga qayta tekshirish

PZR2 tasdiqlash-ijobiy natija

OIV ijobiy tasdiqlangan

RQT bilan davolanishga o‘tish

to‘liq-hayotiy umrbod RQT

OIV tasdiqlangan + klinik alomatlar

faol infeksiya

RQTni shoshilinch tayinlash

CD4 dan qat’iy nazar RQT boshlash

Sxema:" infeksiyani o‘tkazib yuborish mumkin bo‘lgan 3 ta muhim nuqta"

Chaqaloqlarda kech tashxis qo‘yish holatlarining aksariyati davolanishning kech boshlanishi yemas, balki vaqtida PZR diagnostikasini o‘tkazilmasligi.

JSST bemor "yo‘qolgan"uchta yeng xavfli davrni aniqlaydi.

MUHIM NUQTA 1

 Yerta neonatal davr (0-6 hafta):

  • bola klinik jihatdan sog‘lom ko‘rinadi
  • profilaktika ishlari olib borilmoqda
  • shifokor xavfni minimal deb hisoblaydi

Odatdagixatolar

 PZR birinchi 4-6 hafta ichida belgilanmagan

Simptomlar paydo bo‘lishini kutish

Klinikaning yo‘qligini noto‘g‘ri talqin qilish

Nima uchun xavfli

  • OIV ona qornida yuqib bo‘lgan
  • virus faol replikatsiya qilinmoqda
  • vaqtni yo‘qotish = kasallikni tez rivojlanish

MUHIM NUQTA 2

Yemizish davri

Chaqaloq:

  • allaqachon salbiy PZR bor
  • doktor OIVni istisno deb hisoblaydi
  • PZR tetdan o‘tkazishlar to‘xtatiladi

Asosiy qoida

Salbiy test yemizishni davom yettirish bilan infeksiyani istisno qilmaydi.

OIV yuqishi mumkin:

  • vaqt o‘tishi bilan
  • yoki tug‘ilgandan keyin bir necha oylarda.

Odatdagi shifokorxatolari

  • Chaqaloqni PZRga bir marta tekshirib, uning salbiy javobiga qarab, boshqa PZR tekshiruvini o‘tkazmaslik  
  • Onada RQT rejimiga rioya qilmasligi tufayli xavfni kam baholash

MUHIM NUQTA # 3

Profilaktikadan davolashga o‘tkazish

Birinchi PZR ijobiy — shifokor kutmoqda:

  • takroriy natija
  • maslahat
  • tasdiqlovchi taxlil natijalarini

Yeng xavfli xato RQTboshlanishini kechiktirishdir.

Nima uchun bu juda muhim?

Chaqaloqlarda:

  • virusli yuklama ko‘rsatkichlari juda yuqori
  • immun tizimi yetuk yemas
  • chaqaloqning umumiy axvoli bir necha hafta ichida og‘irlashishi mumukin

OIV BILAN KASALLANGAN ChAQALOQNI YeMLASh

Umumiy prinsip

Yemlash milliy taqvim bo‘yicha amalga oshiriladi, ammo o‘ziga xos xususiyatlar mavjud.

 BSJ :

  • OIV infeksiyasi tasdiqlangan bolalarda emlash qatiyan man etiladi
  • OIV bilan kasallangan chaqaloqlarda qaror ularning klinik holatiga va yerta diagnostika imkoniyatlariga bog‘liq.

Amaliy yondashuv:

Vaziyat

Taktikalar

OIV istisno yetilmagan, ammo kasallik belgilari yo‘q.

milliy strategiya bo‘yicha yemlash mumkin

OIV tasdiqlangan

BSJ bilan emlash qatiyan mant etiladi

OIV tasdiqlangan+ immun tizimi stabil

emlashni keyinroq ko‘rib chiqish mumkin

Boshqa vaksinalar

  • gepatit B-milliy emlash kalendari asosida (birinchi 24 soat ichida dozani o‘z ichiga olgan holda)
  • inaktivatsiyalangan vaksinalar-cheklovlar yo‘q
  • jonli vaksinalar - tasdiqlangan OIV va immunitet tanqisligi bilan yehtiyot bo‘ling.

TIBBIY XIZMATLAR

Tug‘ruqxonada

  • xavf darajasini aniqlash
  • profilaktikani boshlash
  •  onaga konsultatsiya olib borish
  • tashxis qo‘yish va diagnostika rejasini tuzish.

Ambulator kuzatuv

  • chaqaloqni fiziologik va motorik rivojlanishini nazorat qilish
  • dorilar  toksik ta’sirini nazorat qilish
  • jadval bo‘yicha PZR
  • onaning RQTga sodiqligini nazoratqilish

Izohlar (0)

Hozircha izohlar yo‘q