Sinuslarning funksional endoskopik jarrohligi (FESS) asoslari

Klinik keys-stadi: Sinuslarning funksional endoskopik jarrohligi (FESS) asoslari

(Bemorni operatsiyaga tayyorlash, operatsiya turlari, ko‘rsatmalar va operatsiyadan keyingi parvarish)

Bemor: T., 41 yosh.

Shikoyatlar. Doimiy burun bitishi, hid bilishning pasayishi, shilliq-yiringli ajralma, peshona va yonoq sohasida bosim hissi, yiliga 4–5 marta surunkali sinusitning zo‘rayishi.

Kasallik anamnezi. 5 yildan ortiq davom etadi. Bir necha bor antibiotik va intranazal kortikosteroid kurslari olgan, vaqtinchalik yaxshilanish kuzatilgan. So‘nggi yil davomida zo‘rayishlar tezlashgan. Konservativ davolash barqaror samara bermaydi.

Hayot anamnezi. Allergik rinit mavjud. 6 yil oldin septoplastika o‘tkazilgan. Surunkali somatik kasalliklar yo‘q.

Obyektiv holat. Umumiy holati qoniqarli. Tana harorati — 36,6 °C.

LOR-organlarni ko‘rikdan o‘tkazish

Oldingi rinoskopiya: shilliq qavat shishgan, o‘rta burun yo‘lida ikki tomonlama polipoz o‘sishlar.

Endoskopiya: yuqori jag‘ bo‘shlig‘i tabiiy teshiklarining bloklanishi.

Qo‘shimcha tekshiruvlar

Yondosh bo‘shliqlar KT: polipoz rinosinusit, shilliq qavat qalinlashuvi, o‘stiomeatal kompleks bloklanishi.

Keysni tahlil qilish uchun savollar

Dastlabki tashxis?

Sinuslarning funksional endoskopik jarrohligi nima?

FESS ga ko‘rsatmalar?

Endoskopik operatsiyalar turlari?

Bemorni operatsiyaga tayyorlash qanday o‘tkaziladi?

Operatsiyadan keyingi parvarish xususiyatlari?

Javoblar va yechim

Tashxis. Konservativ terapiyaga rezistent surunkali polipoz rinosinusit.

Ta’rif. Sinuslarning funksional endoskopik jarrohligi — bu yondosh bo‘shliqlarning surunkali kasalliklarini davolashning kam invaziv usuli bo‘lib, sinuslarning tabiiy ventilyatsiyasi va drenajini tiklashga qaratilgan hamda shilliq qavatni maksimal darajada saqlab qolishga asoslangan.

Ko‘rsatmalarga konservativ davoga javob bermaydigan surunkali rinosinusit, polipoz rinosinusit, qaytalanuvchi sinusitlar, mukotsele, zamburug‘li sinusit, sinusit asoratlari va drenaj buzilishiga olib keluvchi anatomik anomaliyalar kiradi.

Operatsiya turlariga antrostomiya, etmoidektomiya, frontotomiya, sfenoidotomiya, sinuslarning tabiiy teshiklarini kengaytirish, poliplarni olib tashlash hamda kombinatsiyalangan endoskopik aralashuvlar kiradi.

Operatsiyaga tayyorlash klinik-laborator tekshiruv, KT, qon ivish tizimini baholash, infeksiya o‘choqlarini sanatsiya qilish, hamroh patologiyani korreksiya qilish, premedikatsiya va bemorning xabardor roziligini olishni o‘z ichiga oladi.

Operatsiyadan keyingi olib borish muntazam endoskopik nazorat, burun bo‘shlig‘i gigiyenasi, tuzli eritmalar va intranazal kortikosteroidlarni qo‘llash, qon ketishini nazorat qilish, sinechiyalarning oldini olish va dinamik kuzatuvni o‘z ichiga oladi.