Siydik va tanosil tizimi kasalliklarini tashxislashda dopplerografiya

SEMINAR MAVZUSI

Siydik ajratish va tanosil tizimi a’zolari kasalliklarini tashxislashda dopplerografiya texnologiyasi imkoniyatlari

Davomiyligi:

1 kun (6–8 soat) yoki 2 kun (nazariya + amaliyot)

1. SEMINAR MAQSADI

• Siydik ajratish va tanosil tizimida Doppler texnologiyasining klinik ahamiyatini chuqur o‘rganish
• Qon oqimini baholash parametrlarini to‘g‘ri talqin qilish
• O‘tkir va surunkali patologiyalarda differensial diagnostika algoritmini ishlab chiqish
• Xatoliklar va artefaktlarni aniqlash

2. DOPPLEROGRAFIYA FIZIK ASOSLARI

2.1. Doppler effekti

• To‘lqin chastotasining harakatdagi obyekt bilan o‘zgarishi
• Qon oqimi tezligini hisoblash formulasi

2.2. Doppler turlari:

• Rangli Doppler (Color Doppler Imaging — CDI)
• Power Doppler
• Spektral Doppler
• Pulsed-wave Doppler

3. BUYRAK KASALLIKLARIDA DOPPLEROGRAFIYA

3.1. Buyrak arteriyasi stenozlari

• Hemodinamik o‘zgarishlar
• Rezistentlik indeksi (RI)
• Peak systolic velocity (PSV)
• Aortorenal nisbat

Klinik ahamiyati:

Renovaskulyar gipertenziyani aniqlash

3.2. O‘tkir pielonefrit

• Parenxima perfuziyasining kamayishi
• Segmentar qon oqimi buzilishi

3.3. Surunkali buyrak kasalligi

• RI > 0,70 prognostik ko‘rsatkich
• Parenximatoz fibroz belgilari

3.4. Buyrak transplantatsiyasi

• Tromboz
• Arterial stenoz
• Rejeksiya

Doppler transplant monitoringida asosiy skrining metod hisoblanadi.

4. MOYAK VA SKROTAL PATOLOGIYADA DOPPLER

4.1. O‘tkir skrotal sindrom

Differensial diagnostika:

• Moyak torsiyasi
• Epididimo-orxit

Torsiyada qon oqimi keskin kamayadi yoki yo‘qoladi.

4.2. Varikotsele

• Pampiniform pleksus venalar kengayishi
• Refluks davomiyligi >2 sek

Doppler varikotsele diagnostikasida "gold standard" hisoblanadi.

4.3. Moyak o‘smalari

• Patologik neoangiogenez
• Periferik va markaziy vaskulyarizatsiya

5. PROSTATA BEZIDA DOPPLEROGRAFIYA

5.1. Yallig‘lanish jarayonlari

• Giperemiya
• Qon oqimi kuchayishi

5.2. Benign prostata giperplaziyasi

• Markaziy zonada qon oqimi kuchayishi

5.3. Prostata saratoni

• Periferik zonada assimetrik vaskulyarizatsiya
• Past rezistentlik indeksi

Doppler biopsiya uchun shubhali zonalarni aniqlashga yordam beradi.

6. SIYDIK PUFAGI PATOLOGIYASIDA

• Devordagi infiltrativ jarayonlar
• O‘smaning vaskulyar xarakteri
• Qon quyilish va tromb differensial diagnostikasi

7. ASOSIY GEMODINAMIK KO‘RSATKICHLAR

8. ARTEFAKTLAR VA XATOLIKLAR

• Aliasing
• Noto‘g‘ri burchak tanlash (>60°)
• Haddan tashqari bosim bilan kompressiya
• Harakat artefaktlari

9. KLINIK ALGORITMLAR

O‘tkir skrotal og‘riq:

1. B-rejim
2. Rangli Doppler
3. Spektral Doppler

Renovaskulyar gipertenziya:

1. Aorta bahosi
2. Buyrak arteriyasi PSV
3. Intrarenal RI

10. AMALIY QISM

• RI hisoblash
• PSV o‘lchash texnikasi
• Burchak korreksiyasi
• Klinika asosida protokol tuzish

11. SEMINAR YAKUNI

Dopplerografiya:

✔ Real vaqt gemodinamika bahosi
✔ O‘tkir patologiyada tez tashxis
✔ Invaziv usullarsiz skrining
✔ Operativ qaror qabul qilishda yordam