Siydik va tanosil tizimi kasalliklarida elastografiya imkoniyatlari

Mavzu: Siydik ajratish va tanosil tizimi a’zolari kasalliklarini tashxislashda elastografiya texnologiyasi imkoniyatlari

O‘quv maqsadi

Shifokor:

• Siydik ajratish va tanosil tizimi a’zolari elastografiya qo‘llash ko‘rsatmalarini bilishi
• Strain va Shear Wave elastografiya metodlarini farqlay olishi
• Elastik xaritalarni to‘g‘ri interpretatsiya qilishi
• Elastiklik ko‘rsatkichlarini (kPa, m/s) baholay olishi

1. Klinik vaziyat

Bemor:

• 62 yoshli erkak
• Shikoyat: PSA oshishi (9.8 ng/ml) bilan murojaat qilgan

Anamnez:

• Siydik chiqarishda qiyinchilik
• Kechasi tez-tez siyish
• Oilaviy anamnezda prostata saratoni mavjud

Shifokor differensial tashxis qo‘yishi kerak:

• Yaxshi sifatli prostata giperplaziyasi
• Surunkali prostatit
• Prostate cancer

B-modenatijasi:

• Prostata hajmi kattalashgan (48 sm³)
• Periferik zonada 1.2 sm gipoexogen o‘choq
• Kapsula aniq

2. Elastografiyaturlari

1. Strainelastografiya

• Kompressiyaga asoslangan
• Rangli elastik xarita
• Nisbiy baholash

 2. Shear Wave Elastografiya (SWE)

• Akustik impuls asosida
• Absolyut ko‘rsatkich (kPa, m/s)
• Operatorga kam bog‘liq

 3. Texnik sozlamalar

Umumiy qoidalar:

• Minimalbosim
• Bemor harakatsiz
• ROI  to‘g‘ri joylashtiriladi
• Nekroz va kista ichiga qo‘yilmaydi
• O‘lchov kamida 3 marta takrorlanadi

4. Elastikxaritainterpretatsiyasi

Rang shkalasi (odatda):

• 🔵Ko‘k – yumshoq
• 🟢Yashil – o‘rtacha
• 🔴Qizil – qattiq

Rang shkalasi apparatga bog‘liq bo‘lishi mumkin

5. Strain elastografiya mezonlari

Tsukuba score (1–5)

1 – butunlay yumshoq
2 – asosan yumshoq
3 – aralash
4 – asosan qattiq
5 – butunlay qattiq

4–5 → malignlik ehtimoli yuqori

6. Shear Wave mezonlari

O‘rtachaelastiklik:

• > 60 kPa ko‘rsatkich malignlik ehtimolini oshiradi
• Atrof to‘qimadan sezilarli farq mavjud
• Biopsiya navigatsiyasi uchun nishon zona aniqlangan

Havflio‘choqlarda:

• Qattiqlik yuqori
• Heterogen taqsimlanish
• Peritumoral rigidlik

7. Klinik vaziyat tahlili

SWE:

• O‘rtacha elastiklik = 96 kPa
• Periferiyada qattiqlik oshgan

Taxminiytashxis

Prostate cancer ehtimoli yuqori

Biopsiya natijasi: Gleason 7 (3+4)

Elastografiyacheklovlari

• Juda kichik o‘choqlar (<5 mm)
• Chuqur joylashgan o‘choqlar
• Kalsifikatlar
• Kuchli kompressiya artefakti
• Yallig‘lanish jarayoni (soxtaqattiqlik)

Muhokamasavollari

1. Nima uchun elastografiya B-mode’dan ustun?

2. Qaysi holatda soxta musbat natija bo‘lishi mumkin?

3. Prostatitda qattiqlik qanday o‘zgaradi?

4. SWE va strain elastografiya farqi nimada?

Xulosa

* Elastografiya – to‘qima qattiqligini obyektiv baholaydi

* Malign o‘choqlar ko‘pincha yuqori kPa ko‘rsatadi

* Biopsiya aniqligini oshiradi

* Klinik ma’lumotlar bilan integratsiya muhim