VULGAR UGRI (Acne Vulgaris)

VULGAR UGRI (Acne Vulgaris) BO‘YICHA KLINIK KEYS

1. Bemor haqida umumiy ma’lumotlar

  • Ism-familiya: Mahmudov Alijon Ravshan o‘g‘li
  • Yosh: 19 yosh
  • Jins: Erkak
  • Kasb: Talaba
  • Manzil: Toshkent shahar
  • Allergiya tarixi: Yo‘q
  • Dori vositalariga intolerantlik: Yo‘q

2. Shikoyatlari

  • Yuzda qizil nuqtalar va ko‘pik shaklida ug‘rilar paydo bo‘lishi
  • Terida yoqimsiz rangi va yaltiriq
  • Qo‘l bilan bosilganda og‘riq sezilishi
  • Tananing boshqa qismlari (kama holatlarda bel, bo‘yin)da ham ugri paydo bo‘lishi

3. Kasallik tarixi

  • Hozirgi simptomlar 2 yildan ortiq vaqt davomida mavjud
  • Havo o‘zgarishi va stressda akne qo‘zg‘alishi kuzatilgan
  • Ilgari kosmetik vositalardan foydalanganda teridagi yopishqoq va ugri ko‘paygan
  • Ota-onalarida ham o‘xshash dermatologik muammolar bor (genetik omil ehtimoli yuqori)

4. Hayot tarixi

  • Tug‘ilgan vaqti: 2007 yil 15 mart
  • Tug‘ilish og‘irligi: 3,2 kg
  • Bolalikda sezgir teri va atopik dermatit yo‘q
  • Jismoniy faoliyat o‘rtacha, sport bilan muntazam shug‘ullanadi
  • Tamaki va spirtli ichimliklar iste’moli yo‘q
  • Dastlabki menstral/gormonal tarix (erkakda gormonal balans holati) normal

5. Umumiy ahvoli

  • Boshqa sistemalar bo‘yicha bemor sog‘lom
  • Vital belgilari:
    • Tana harorati: 36,7 °C
    • Yurak urishi: 76/daq
    • Qon bosimi: 120/75 mm.sim.m
    • Nafas olish: 18/daq
  • Uyqusi qoniqarli, ovqatlanishi tartibli

6. Teridagi patologik jarayon

  • Yuzda asosan mayda qizil nuqtalar (papula) va pus bilan to‘lgan qopchiqlar (pustula)
  • Cho‘g‘da siydikli tsefalizatsiya yo‘q
  • Teri yopishqoq, maslashgan
  • Qo‘l bilan bosilganda og‘riq va engil yallig‘lanish
  • Akne asosan cho‘ziqsiman va yuzing yuqori qismlarida (majnun, qo‘l osti va lob)

7. Diagnoz

Asosiy diagnoz: Vulgar ugri (Acne vulgaris), o‘rta daraja

8. Tashxislash asoslari

  1. Klinik ko‘rinish: papula, pustula, komedonlar
  2. Teri tarixidan ma’lumot: 2 yildan ortiq davom etish, genetik predispozitsiya
  3. Gormonal va ichki kasalliklardan istisno
  4. Laboratoriya: infeksiya alomatlari yo‘q

9. Tekshiruvlar rejasi

 

Tekshiruv

Maqsadi

Teri mikroskopiyasi

Bakteriya va parazitlardan istisno qilish

Gormonal panel (testosteron, DHEAS, LH, FSH)

Gormonal disbalans tekshirish

Qon umumiy analizi

Infeksiya yoki yallig‘lanishni aniqlash

Qon biokimiyasi (jigar, buyrak funksiyasi)

Davolashdagi xavflarni baholash

Skinskan / fotodokumentatsiya

Davolash samaradorligini kuzatish

10. Laboratoriya analiz ko‘rsatkichlari

 

Tekshiruv

Qiymat

Norma

Qon umumiy

Hammasi normada

Normaga muvofiq

Leykotsitlar

6,8 ×10⁹/l

4–10 ×10⁹/l

Eritrotsitlar

4,7 ×10¹²/l

4,5–5,5 ×10¹²/l

Testosteron

6,5 nmol/l

5–8 nmol/l

DHEAS

4,0 µmol/l

2–6 µmol/l

11. Differensial diagnostika jadvali

 

Kasallik

Belgilar

Tub manba

Vulgar ugri

Papula, pustula, komedon, yuzda mayda tarqalish

Sifatli teri

Follikulit

Qizillik, siydikli uzellar, og‘riq

Bakteriya (Staphylococcus aureus)

Roza

Qizil yuz, vaskulyarizatsiya, qosh-qollarda yo‘q

Xronik, ko‘piksiz

Seboreya

Yopishqoq teri, qo‘zg‘aluvchanlik, mayda qopchiqlar

Yuz va skalp

12. Davolash

12.1 Umumiy

  • Salomat turmush tarzi, stressni kamaytirish
  • Har kuni suv va vitaminli ovqatlar
  • Yogurt, sabzavot, qovun kabi probiotiklar

12.2 Mahalliy

  • Benzoil peroksid 2,5–5% krem
  • Salitsil kislotasi 2% losyon
  • Retinoidlar (Adapalene 0,1%) kechasi
  • Har kun yuzni yumshoq sovun bilan tozalash

12.3 Fizioterapevtik

  • LED yashil spektr terapiya (20–30 daqiqa, haftada 2–3 marta)
  • Ultrafiolet terapiya (sug‘urilgan, terida infektsiya yo‘q holda)

12.4 Lazer yordamida

 

Lazer turi

Tavsiya

Ta’siri

Q-switched Nd:YAG

Yuqori qichish va yallig‘lanishda

Papula va pustulalarni yopishtirish, yallig‘lanishni kamaytirish

Diod lazer

Komedonlar va may to‘planishida

May bezini regulyatsiya qilish, teri oqish

Er:YAG

Yuzda iz qolishini kamaytirish

Atrofik va postakne izlarni yo‘qotish

13. Chek-list

  • Bemor ma’lumotlari to‘liq
  • Shikoyatlar va tarix
  • Teri patologik jarayoni
  • Diagnoz va tashxis asoslari
  • Laboratoriya ko‘rsatkichlari
  • Differensial diagnostika
  • Davolash rejasi (umumiy, mahalliy, fizioterapiya, lazer)
  • Tavsiya va monitoring

14. Baholash mezoni jadvali

 

Mezon

Belgilar

Ball

Papula soni

0–5

0

6–20

1

 

21–50

2

 

51–100

3

 

>100

4

 

Pustula soni

0–5

0

6–20

1

 

21–50

2

 

>50

3

 

Komedonlar soni

0–10

0

11–50

1

 

51–100

2

 

>100

3

 

Yallig‘lanish

Yo‘q

0

Moderat

1

 

Kuchli

2

 

Umumiy ball: 0–10 engil, 11–20 o‘rta, 21–30 og‘ir, >30 juda og‘ir

Izohlar (0)

Hozircha izohlar yo‘q