OIVda Pnevmotsistali zotiljam profilaktikasi

Batafsil klinik holat

Dastlabki holat:

34 yoshli, tana vazni-60 kg bo‘lgan erkak yuqumli kasalliklar shifoxonasiga yotqizilgan.

Shikoyatlari:

• og‘ir progressiv nafas qisilishi (dam olishda)
• quruq samarasiz yo‘tal
• 38,5 kungacha isitma 10 kun davomida
• kuchli xolsizlik
• 9 oy ichida 3 kg vazn yo‘qotgan

Kasallik tarixidan:

• OIV infeksiyasi-5 yil
• Retrovirusga qarshi terapiya >1 yildan kam qabul qilgan, tashlab yuborgan.
• ko-trimoksazol profilaktikasi o‘tkazilmagan

Ob’ektiv ko‘rikda:

• umumiy ahvoli og‘ir
• Nafas olish tezligi-32 / min
• SpO₂ — 86% havoda
• taxikardiya-118 / min
• tana harorati-38,3 °C
• auskultatsiyada- ikki tomonlama kichik pufakchali xirillashlar kam miqdorda

Laboratoriya ma’lumotlari

Instrumental diagnostika

Ko‘krak qafasi tomografiyasi

• ikki tomonlama diffuz interstitsial infiltratlar
• "muzli shisha" o‘pka bo‘limlari
• o‘choqli konsolidatsiyaning yo‘qligi

Bronxoalveolyar lavaj (BAL)

• PSR taxlili ijobiy natija: Pnevmotsista jiroversi
• bakterial flora-salbiy

Topshiriq: Dastlabki tashxis qo‘ying. Agar kerak bo‘lsa, qo‘shimcha laboratoriya va instrumentaltestlarni rejalashtiring. Bemordagi pnevmotsistik zotiljamningklinik shaklining og‘irligini aniqlang. Dori dozalari bilan davolash bosqichlarini tasvirlab bering. PCP uchun RQTqachon boshlash kerak? Reabilitatsiya.

TO‘G‘RI JAVOBLAR

Dastlabki tashxis

OIV infeksiya. 4 klinik bosqichPnevmotsistli zotiljam, og‘ir kechishi.  

Yakuniy tashxis

OIV infeksiya. 4 klinik bosqichPnevmotsistli zotiljam, og‘ir kechishi.  Nima uchun oqim og‘ir deb hisoblanadi. O‘NE 2 daraja.

Mezonlari:

• PaO₂ < 70 mm rt.st.
• A-a gradient ≥ 35 mm rt.st.

Bu tizimli glyukokortikosteroidlarni qo‘llash uchun bevosita ko‘rsatmalar.

Davolash bosqichlari (kattalar, 60 kg)

I bosqich-yetiotropik terapiya (asosiy)

Ko-trimoksazol (Biseptol, TMP-SMX)

Tavsiya yetilgan doz:

TMP 15-20 mg/kg/kun

60 kg vazn uchun:

TMP ≈ 900–1200 mg/sut

 SMX ≈ 4500–6000 mg/sut

Amaliy sxema:

• TMP-SMX DS (160/800 mg)
• 2 tabletka kuniga 3 marta

Kurs 21 kun davom etadi.

II bosqich-Yordamchi patogenetik terapiya

Prednizon (og‘ir PCP tufayli)

Sxema:

• 1-5-40 mg kunlar kuniga 2 marta/sut
• Kunlar 6-10-40 mgkuniga 1 marta/sut
• Kun 11-21-20 mg /kun

Davolashning dastlabki 72 soatida boshlash kerak.

III bosqich-simptomatik davolash

Kislorodli Terapiya

• Maqsad: SpO₂> 92%

Infuzion terapiya

• kuniga 20-25 ml/kg/sut
  (kuniga 1200-1500 ml/sut)

Antipiretik

• Tana xarorati T >38.5°C bo‘lganda parasetamol 500-1000 mg

Trombozning oldini olish

enoksaparin 40 mg/sut p/k

IV bosqich-Monitoring

• kundalik saturatsiya
• LDG dinamikada
• qon gazining tarkibi
• buyrak funksiyasi (TMP-SMX tufayli)

RQTniqachon boshlash kerak?

Amaldagi tavsiyalar:

ART PCP davolash boshlanganidan 7-14 kun o‘tgach boshlanishi kerak (agar vaziyat barqaror bo‘lsa).

Erta boshlanishi o‘limni kamaytiradi va immunitetni tiklashni yaxshilaydi.

Amaliy klinik yondashuv:

• nafasni barqarorlashtirish
• gipoksemiyani kamaytirish
• keyin kasalxonada RQTni boshlang

Tiklanishdan keyin reabilitatsiya

Tibbiy reabilitatsiya

• nafas olish mashqlari
• jismoniy faollikni bosqichma-bosqich oshirish
• SpO₂ nazorati
• yuqori proteinli parhez (1,2 - 1,5 g/kg)

 Immunologik nazorat

• CD4 har 3 oyda
• Virus yuklamasi

 Biseptoldan profilaktik foydalanish (ikkilamchi profilaktika)

Davolashni tugatgandan so‘ng:

Oldini olish sxemasi:

• TMP-SMX DS (160/800 mg)
• 1 tabletka kuniga 1 marta

Profilaktika qachon bekor qilinadi?

• CD4 > 350 kl/mkl 3 oy barqarorlik darajasida RQTfonida.

DIFFERENSIAL DIAGNOSTIKA

Sil va CMVpnevmoniti bilan PCP