Burun to‘sig‘i gematomasi

Bemor: S., 19 yosh.

Shikoyatlar. Burun orqali nafas olishning keskin qiyinlashuvi (ikkala tomonda), burun bo‘shlig‘ida bosim va to‘lishish hissi, o‘rtacha og‘riq, ovozning g‘unillab chiqishi (rinolaliya).

Kasallik anamnezi. Jarohatni 2 sutka oldin futbol o‘ynash vaqtida burunga zarba olish natijasida olgan. Jarohatdan so‘ng qisqa muddatli burun qonashi bo‘lgan, u mustaqil ravishda to‘xtagan. Dastlab burun sohasida og‘riq va shish kuzatilgan. Keyingi sutkada tashqi shish kamaygan bo‘lsa-da, burun orqali nafas olish tobora yomonlashgan. Bemor tomir toraytiruvchi tomchilarni mustaqil qo‘llagan, biroq samara bo‘lmagan.

Hayot anamnezi. Somatik jihatdan sog‘lom. Allergologik anamnez og‘irlashtirilmagan. Oldin burun jarohatlari bo‘lmagan.

Obyektiv holat. Umumiy holati: qoniqarli. Tana harorati: 37,2 °C.

LOR-organlarni ko‘rikdan o‘tkazish

Tashqi ko‘rik. Burun yumshoq to‘qimalarida yengil shish, tashqi burun deformatsiyasi deyarli aniqlanmaydi. Palpatsiyada o‘rtacha og‘riqlilik.

Oldingi rinoskopiya (diagnostik jihatdan muhim bosqich). Burun to‘sig‘ining ikkala tomonida yarimsharsimon bo‘rtib chiqqan hosila aniqlanadi. Hosila yumshoq, elastik, fluktuatsiyalanuvchi, shilliq qavati ko‘kimtir-qizg‘ish rangda.

Burun yo‘llari keskin toraygan. Shilliq qavat anemizatsiyasidan so‘ng ham burun orqali nafas olish tiklanmaydi.

Orqa rinoskopiya: ma’lumot berish imkoniyati cheklangan.

Faringoskopiya, otoskopiya: patologik o‘zgarishlar aniqlanmadi.

Qo‘shimcha tekshiruvlar

Umumiy qon tahlili — sezilarli yallig‘lanishsiz

Burun suyaklari rentgenografiyasi — sinishsiz

MSKT — ko‘rsatmalar bo‘yicha (qo‘shma jarohatlarni istisno qilish uchun)

Keysni tahlil qilish uchun savollar

Sizning dastlabki tashxisingiz qanday?

Nima sababdan burun to‘sig‘i gematomasi “diagnostik tuzoq” hisoblanadi?

Qaysi holatlar bilan differensial diagnostika o‘tkaziladi?

Davolash taktikasi qanday?

Davolanmasa qanday asoratlar yuzaga keladi?

Javoblar va yechim

Tashxis: Travmadan keyingi ikki tomonlama burun to‘sig‘i gematomasi.

Differensial diagnostika: o‘tkir rinitda shilliq qavat shishi, burun to‘sig‘i qiyshayishi, burun to‘sig‘i abstsessi, burun to‘sig‘i polipi.

Davolash taktikasi (shoshilinch): zudlik bilan jarrohlik aralashuvi, gematomani ochish (mahalliy anesteziya ostida), qon va quyqalarni to‘liq evakuatsiya qilish, drenaj qo‘yish, ikkala tomondan oldingi burun tamponadasi (24–48 soat), antibakterial terapiya — abstsess va infeksiya profilaktikasi uchun.

Davolanmasa mumkin bo‘lgan asoratlar: burun to‘sig‘i abstsessi, xryash to‘qimasining nekrozi, burun to‘sig‘i perforatsiyasi, “egarlangan” (sedlovid) burun deformatsiyasi, septik asoratlar.

Xulosa. Burun to‘sig‘i gematomasi — LOR-amaliyotida shoshilinch holat bo‘lib, har qanday burun jarohatidan so‘ng oldingi rinoskopiya majburiy hisoblanadi. O‘z vaqtida davolanmasa, qaytmas anatomik va funksional buzilishlarga olib keladi.